Xəzər geri çəkilir - Azərbaycanı gözləyən 10 böyük təhlükə

SAVASHMEDİA.az Xəzər dənizin geri çəkilməsinin Azərbaycan üçün mümkün risk və təhlükələrini araşdırıb. Beləliklə...

Xəzər dənizinin geri çəkilməsinin ölkəmizə yarada biləcəyi mümkün təhlükələri isə aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar.

1. Dəniz nəqliyyatında problemlər

Xəzərin dayazlaşması gəmilərin hərəkətini çətinləşdirə bilər. Bu halda Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və digər limanlarda əlavə dərinləşdirmə işlərinə ehtiyac yaranacaq.

2. Neft və qaz infrastrukturuna təsir

Xəzərdə yerləşən neft platformaları, boru xətləri və terminallar dəyişən su səviyyəsinə uyğunlaşdırılmalıdır. Bu isə əlavə investisiya və texniki işlər tələb edə bilər.

3. Balıq ehtiyatlarının azalması

Nərə balığı da daxil olmaqla bir çox balıq növünün yaşayış mühiti dəyişə bilər. Bu, balıqçılıq sənayesinə və biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərəcək.

4. Sahil ekosistemlərinin məhv olması

Sahilboyu bataqlıqlar, qoruqlar və köçəri quşların məskunlaşdığı ərazilər təhlükə altına düşə bilər. Ekoloji tarazlığın pozulması riski artır.

5. Turizm sektoruna zərbə

Suyun geri çəkilməsi çimərliklərin görünüşünü dəyişdirə, istirahət zonalarının cəlbediciliyini azalda və turizm gəlirlərinə mənfi təsir göstərə bilər.

6. Orta Dəhliz layihəsinə risk

Azərbaycanın tranzit ölkəsi kimi rolu dəniz daşımalarından da asılıdır. Su səviyyəsinin azalması yükdaşımaların sürətinə və logistika xərclərinə təsir edə bilər.

7. Su keyfiyyətinin pisləşməsi

Suyun həcmi azaldıqca çirkləndirici maddələrin konsentrasiyası arta bilər. Bu, həm dəniz canlılarına, həm də sahilboyu ərazilərin ekoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

8. İqlimə yerli təsirlər

Bir çox alimlər hesab edirlər ki, Xəzərin kiçilməsi sahilyanı ərazilərdə rütubət və mikroiqlim şəraitinin dəyişməsinə səbəb ola bilər. Bu isə kənd təsərrüfatına da mənfi təsir göstərə bilər.

9. Sahil xəttinin dəyişməsi

Dənizin geri çəkilməsi nəticəsində yeni quru sahələri yarana, bəzi körfəzlər və kiçik limanlar istifadəyə yararsız vəziyyətə düşə bilər.

10. Böyük iqtisadi xərclər

Limanların yenidən qurulması, sahil mühafizəsi, infrastrukturun uyğunlaşdırılması və ekoloji tədbirlər dövlət büdcəsi üçün əlavə maliyyə yükü yarada bilər.

Beynəlxalq ekspertlər hesab edirlər ki, iqlim dəyişikliyi indiki templə davam edərsə, əsrin sonuna qədər Xəzər dənizinin səviyyəsi bir neçə metr aşağı düşə bilər. 

Oğuz