Kartla alış-verişdə gizli komissiya var? - Çoxunun bilmədiyi sistem belə çalışır 

SAVASHMEDİA.az xəbər verir ki, rahatlıq, sürət və təhlükəsizlik səbəbindən insanlar gündəlik alış-verişdə nağd puldan daha çox karta üstünlük verirlər. 

Amma çoxlarının ağlında eyni sual dolaşır: kartla ödəniş edəndə əlavə pul itiririkmi?

Əslində kartla ödəniş etdiyiniz zaman sizin hesabınızdan çıxan məbləğ dəyişmir. Yəni 10 manatlıq məhsul alsanız, kartdan da 10 manat çıxılır. Lakin bu sistemin arxa planında banklar və ödəniş şəbəkələri işləyir və hər əməliyyatdan kiçik komissiyalar tutulur. Bu komissiyalar adətən 0.5 faizdən 3 faizə qədər dəyişir və əsasən satıcı tərəfindən ödənilir.

Rəsmi qaydalara görə, müştəri kartla və ya nağd ödəməsindən asılı olmayaraq eyni qiyməti ödəməlidir. Amma bəzi kiçik ticarət obyektlərində bu qayda dolayısı ilə pozulur. Belə hallarda nağd ödəniş daha ucuz, kartla ödəniş isə bir qədər bahalı ola bilər. Bu fərq açıq şəkildə göstərilməsə də, bəzi satıcılar komissiya xərclərini qiymətə daxil edərək bunu kompensasiya etməyə çalışırlar.

Kartla ödəniş sistemində banklar da müxtəlif yollarla gəlir əldə edir. POS terminalların istifadəsi, əməliyyat haqları və kart xidmətləri bu gəlir mənbələrinə daxildir. Bu səbəbdən kartla ödəniş tamamilə “pulsuz xidmət” hesab edilmir, əksinə böyük maliyyə infrastrukturunun bir hissəsidir.

Bununla belə, kartla ödənişdə ən böyük “gizli itki” puldan çox insan davranışı ilə bağlıdır. Nağd pul istifadə edəndə insanlar xərclədikləri məbləği fiziki olaraq gördükləri üçün daha diqqətli davranırlar. Kartla ödənişdə isə bu hiss azalır və xərclər daha az hiss olunur. Nəticədə impuls alış-verişlər artır və büdcə nəzarəti zəifləyə bilər.

Nəticə olaraq, kartla ödənişdə sizin hesabınızdan birbaşa əlavə pul çıxılmır. Amma sistem daxilində kiçik komissiyalar mövcuddur və bəzi hallarda bu xərclər qiymətlərə dolayı yolla təsir edə bilər. Ən böyük fərq isə pulun özündə yox, onun necə xərcləndiyi ilə bağlı davranışda yaranır.

Aytən